
冈波巴大师教言集GM24སྙིང་པོ་དོན་གྱི་གདམ་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་འབུམ་ཏིག་བཞུགས་སོ།
1-23-1a
༼འ༽ཆོས་རྗེ་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་གསུང་༐
༄༅། །སྙིང་པོ་དོན་གྱི་གདམ་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་འབུམ་ཏིག་བཞུགས་སོ།
སྙིང་པོ་དོན་གྱི་གདམ་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་འབུམ་ཏིག་བཞུགས་སོ་ཨང་།།
1-23-1b
༄༅། །ན་མོ་གུ་རུ། རྗེ་འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་ཐུགས་རྗེ་ཅན། །ཆོས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་ལ་མངའ་བརྙེས་པ། །འོད་གསལ་གྱི་ངང་ལ་རྒྱུན་ཆད་མེད། །རྗེ་སྙི་སྒོམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བླ་མ་ཆོས་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས། །འོད་གསལ་གཉུག་མ་དེ་ལ་འདུད། །སྐལ་ལྡན་ཕྱི་རབས་དོན་ཆེད་དུ། །རང་སེམས་རྩ་བའི་མན་ངག་བྲི། །རང་སེམས་གཉུག་མ་ངོ་སྤྲོད་ཅིང་། །རིག་པ་ངོས་འཛིན་མན་ངག་འདི། །སྐལ་ལྡན་ཤེས་རབ་བྱང་ཆུབ་ལ། །རྟོགས་ལྡན་བླ་མ་སྙི་བསྒོམས་གསུངས། །དེ་ནས་བརྒྱུད་ནས་བདག་དང་འཕྲད། །མན་ངག་བླ་མའི་གསུང་བཞིན་
1-23-2a
དུ། །སློབ་མའི་སེམས་ཀྱི་གནས་བཙལ་བ། །རིག་པ་གནད་དུ་གདབ་པར་བྱ། །མ་ཐེབས་བར་དུ་སྐྱོར་གྱིན་གདབ། །ད་ལྟ་ངའི་ཁ་ལ་ཆོས་ཉན་པའི་ཤེས་པ། མ་ཡེངས་པར་སིང་ངེ་བ་རིག་པ་གསལ་ལ་མ་འགགས་པ་འདི་ཆོས་སྐུ་ཡིན། འདི་ནས་ལངས་ནས་འགྲོ་བའི་དུས་དང་། དེ་ནས་མ་ཚད་དུ་ངལ་སོ་བའི་དུས་དང་། དེ་ནས་ཕུག་པར་མལ་དུ་འདུག་ཙ་ན་ཡང་དེ་རང་ཡིན་ནོ་གསུང་། ད་ཁྱོད་འཆི་ཡང་འདི་དང་མི་འབྲལ་ལ། ན་ཡང་འདི་དང་མི་འབྲལ། གཉིད་ལོག་ཀྱང་འདི་དང་མི་འབྲལ་ལོ་གསུང་། གཉུག་མ་མཛུག་བཙུགས་སུ་བསྟན་ཅིང་ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རིག་པ་ངོས་འཛིན་པའི་མན་ངག །རང་སེམས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རང་ཆས་སུ་འཆར་བའི་གདམས་པ། བླ་མ་ལྷ་རྗེ་སྙི་སྒོམ་གྱི་མན་ངག་གོ། །།རིག་པ་ངོས་འཛིན་ངོ་སྤྲོད་ཕྱག་ཆེན་ཡིན། །རྟོགས་པ་ངོས་འཛིན་ངོ་སྤྲོད་སྐྱེས་སྦྱོར་ཡིན། །ཞི་གནས་ངོས་འཛིན་ངོ་སྤྲོད་ཐབས་ལམ་ཡིན། །ཞི་གནས་བཟང་ཡང་འཆི་ཁར་འབྲལ། །བར་ཆད་བྱུང་ན་སྒོམ་དང་འབྲལ། །དེ་ལ་ངོ་སྤྲོད་ལོགས་ནས་སྟོན། །ངོ་བོ་མཐོང་བའི་སྒོམ་ལ་འཆོར་འབྲལ་མེད། །ངོ་བོ་མཐོང་ནས་ཐར་པ་ཐོབ། །ཞི་གནས་རྐྱང་པ་འཁོར་བའི་རྒྱུ། །སྒོམ་ཇི་ལྟར་བཟང་ཡང་
1-23-2b
རུང་། ཅི་ཙམ་བསྒོམས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ངོ་བོ་མ་མཐོང་ན། བསྒོམས་ཚད་གོལ་སར་འགྲོ་བ་ལས། ཐར་པ་ཐོབ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་གསུང་ངོ་། །གཉུག་མའི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་གདམ་ངག་བླ་མའི་ཞལ་ནས་གདམས་སོ།། །།ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན། དེ་མ་བཅོས་པ་ཡིན། དེ་གཉུག་མ་ཡིན། དེ་ཆོས་སྐུ་ཡིན། དེ་སངས་རྒྱས་ཡིན། དེ་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་རང་གར་བཞག་པས། ཕྱི་ནང་གི་གཡེང་བས་མི་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།། །།ན་མོ་གུ་རུ། ཆོས་ཀུན་རྩ་བ་རང་སེམས་གཉུག་མ་སྟེ། །རང་བྱུང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་འདུད། །ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན། །སྐལ་ལྡན་ཐར་པའི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་ཕྱིར་བྲི།། །།དང་པོ་རང་སེམས་གཉུག་མ་གཏན་ལ་དབབ། །བར་དུ་རང་སེམས་གཉུག་མ་ངོས་བཟུང་ཞིང་། །ཐ་མ་རང་སེམས་གཉུག་མར་ཐག་བཅད་དོ།

冈波巴大师教言集GM24 心要义诀大手印精要
1-23-1a
法王达波拉杰语：
心要义诀大手印精要在此。
心要义诀大手印精要在此。
1-23-1b
顶礼上师。尊者众生怙主大悲尊，法大手印中已获自在，光明本性中无有间断，尊者妙修彼前我顶礼。上师法身金刚之心，光明本性彼前敬礼。为利有缘后世众生，今写自心根本教诫。自心本性之指认，心性辨识之教授，为有缘具智菩提者，证悟上师妙修所言。此法相传至我处，依照上师之言教，寻觅弟子心之处，应将觉性点要处。未入定前当反复安置。现在听我讲法的这个心识，不散乱而安静，觉性清明无碍，这就是法身。
1-23-2a
从这里起身离去时，不仅如此，休息之时，以及之后在洞中卧时也是如此。现在你死亦不离此，病亦不离此，睡亦不离此。本性如指按示并指认，觉性辨识之教授，自心大手印自然显现之教言，上师拉杰妙修之教授。
觉性辨识指认是大手印，证悟辨识指认是生起瑜伽，止观辨识指认是方便道。止观虽好临终时将别离，遇障碍时与禅修分离。对此另有指认教授。见到本性之禅无散失，见到本性获得解脱。单修止观为轮回因。禅修无论多好，
1-23-2b
无论修多久，若未见本性，所修皆入歧途，不可能获得解脱。本性指认之教言由上师口传授。
俱生性即是寻常心识，其不加修饰，即是本性，即是法身，即是佛，即是认知自性。安住平常心识，外内散乱不能为害。如是所说。
顶礼上师。诸法根本自心本性，自生俱生彼前顶礼。非共大手印之义，为有缘获解脱果而书写。
首先确立自心本性，中间认取自心本性，最后确证自心本性。


 །རང་སེམས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་སྐུ་དངོས། །སྣང་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་སྐུའི་འོད། །རྣམ་རྟོག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་སྐུའི་རླབས། །དབྱེར་མེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་སྐུའི་དོན། །བླ་མའི་གདམས་པས་རིག་པ་ངོས་བཟུང་ཞིང་། །དུས་གསུམ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་བསྟན། །གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་འཆོར་འབྲལ་མེད་པར་བསྟན། །རྩེ་གཅིག་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུན་དུ་གོམས་བྱས་ན། །རྣལ་འབྱོར་རྣམ་བཞིར་རིམ་གྱིས་རྫོགས་པར་འགྱུར། །དྲན་རྟོག་མྱོང་ཚོར་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ཆོས་སྐུ་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་གཞན་མེད་པས། །གང་ལྟར་སོང་ཡང་རང་སེམས་ཆོས་སྐུའི་ངང་། །དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ཐག་ཆོད་རྣལ་འབྱོར་ཡིན། །རང་སེམས་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་ངོས་བཟུང་ཐག་གཅོད་པའི། །
1-23-3a
ངེས་དོན་འབྲས་བུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བསྐོར། །རང་སེམས་གཉུག་མའི་དོན་འདི་ངེས་པར་རྟོགས་གྱུར་ན། །གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་འདི་ལས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་གྱི་ཕྱི་མོ། །བནྡེ་པྲཛྙཱ་བོ་དྷི་ཡིས། །ཉམས་དང་རྟོགས་པའི་བློ་ཡིས་བྲིས། །འགལ་འཁྲུལ་དམ་པས་བཟོད་པར་གསོལ།། །།ན་མོ་གུ་རུ། ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་རིན་པོ་ཆེ། །རང་བྱུང་གཉུག་མའི་ལྟ་སྒོམ་དེ་ལ་འདུད། །སེམས་ཅན་མ་རིག་མུན་པས་བཅིངས་པ་ལས། །གྲོལ་བྱེད་རིན་ཆེན་བདུད་རྩིའི་མན་ངག་བྲི། །སྤྱིར་ན་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ནས་རང་ཆས་སུ་ཡོད་ཀྱང་། །མཚོན་བྱེད་བླ་མའི་མན་ངག་བདུད་རྩི་ཡིས། །མ་མཚོན་བར་དུ་རྟོགས་ཤིང་གྲོལ་མི་སྲིད། །བརྡ་གཅིག །དོན་གཅིག །ཚིག་གཅིག །གྲོལ་དུས་གཅིག །འབྲས་བུའི་དུས་གཅིག་གོ། །ཡིན་ལུགས། འཆར་ལུགས། རྟོགས་ལུགས་སོ། །ཡིན་པ་ཆུ། འཆར་བ་རླབས། རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཡུལ་སྣང་སྟོང་། ལུས་བདེ་སྟོང་། སེམས་གསལ་སྟོང་ངོ་། །སྣང་བ་རང་གྲོལ། ཤེས་པ་རང་གྲོལ། གཉིས་མེད་རང་གྲོལ་ལོ།། །།བརྡ་གཅིག་དེ་ནི་གང་ཞེ་ན། རང་གི་མིང་ནས་འབོད་པ་ཐོས་ན་བརྡའོ། །དོན་གཅིག་དེ་ནི་གང་ཞེ་ན། ཕྱི་མ་འབོད་དུ་རེ་བ་ལ་སེམས་མ་ཡེངས་པར་སིང་ངེ་ཉན་པ་དེ་དོན་ནོ། །ཚིག་གཅིག་དེ་ནི་གང་ཞེ་ན། མི་བསམ་རང་གར་བཞག་པ་སིང་ངེ་བའོ། །གྲོལ་དུས་གཅིག་ནི་གང་ཞེ་ན། རང་སེམས་ཆོས་སྐུར་སིང་གིས་རྟོགས་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་། རབ་ཚེ་འདི་ལ་གྲོལ་ཏེ། ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་པའོ། །འབྲིང་བར་དོར་གྲོལ། ཐ་མའང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་གྲོལ་ཞེས་གསུང་ངོ་། །འབྲས་བུའི་དུས་གཅིག་གང་ཞེ་ན། རང་སེམས་ཆོས་སྐུར་
1-23-3b
སིང་གིས་རྟོགས་ནས། བསྒོམས་པའི་རྩོལ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་བྱ་མི་དགོས་པར། བསྒོམ་དུ་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དུ་གྱུར་པའོ། །ཇི་སྲིད་བསྒོམ་པའི་རྩོལ་བ་བྱར་ཡོད་ཀྱི་བར་དང་། མ་ཡེངས་བར་བསྒོམ་དུ་ཡོད་པའི་བར་དུ་ལམ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་རང་གི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བླ་མའི་མན་ངག་གཅེས། །དེ་ཕྱིར་བླ་མའི་མན་ངག་བདུད་རྩི་འདི། །རབ་ཏུ་གུས་པས་སེམས་ལ་བཅང་བར་བྱ། །ངེས་དོན་སྙིང་པོ་མན་ངག་གསང་བ་འདི། །སྐལ་ལྡན་སྦྱངས་པ་ཅན་གྱི་དཔལ་དུ་ཤོག །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གདམས་པ་རྩ་བའི་དོན་མན་ངག་ཐབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དམ་པའོ། །རྗེ་མར་པ་ནས་བརྒྱུད་པའོ།། །།ན་མོ་གུ་རུ། རང་སེམས་རིག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །རང་བྱུང་གཉུག་མ་དེ་ལ་འདུད། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གདམས་པའི་དོན། །སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བྲི། །སྔར་འབོད་པ་ཐོས་པ་དག མཚོན་བྱེད་བརྡའི་ཆོས་དང་། མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་ཆོས་དང་། ཕྱི་མ་འབོད་པ་ཉན་པ་དོན། མི་བསྒོམ་པར་རང་གར་སིང་ངེ་བཞག བརྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཆོས་དང་། བཅིངས་གྲོལ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཉམས་སོ། གྲོལ་བ་ཉམས་ཀྱི་ཆོས་དང་། རྟོགས་པ་འབྲས་བུའི་ཆོས་སོ།། ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུར་རྟོགས་པ་དོན་ནོ།། ཡིན་པ་ཆུའི་དཔེ་དང་། རང་སེམས་ཆོས་སྐུ་རྟོགས་པའི་དོན་ནོ། །རྣམ་རྟོག་ཆོས་སྐུ་ཡིན་པའི་དོན་ནོ།

自心俱生即法身，显现俱生是法身光，分别俱生是法身波，无二俱生是法身义。通过上师教授认知觉性，示三时中无有变化，示三阶段中无有散失。若常修习专一瑜伽，将渐次圆满四种瑜伽。念想体验一切无遗，皆不离法身心之外，无论如何皆是自心法身境，如此见解决定即瑜伽。自心确立、认取及决定之
1-23-3a
了义果位大手印之环。若能确实了悟自心本性之义，解脱果位唯此而已。大手印义之始，由班德·般若菩提以，修证经验之心撰写，错谬请求圣者宽恕。
顶礼上师。法身自性光明珍宝，自生本性见修彼前敬礼。为从无明黑暗束缚中，解脱众生写此珍贵甘露教诫。一般而言，轮回众生皆有，本自具足之佛性，然若无指示上师甘露教诫，未被指示前不可能了悟解脱。一符号，一义理，一言词，一解脱时，一果位时。本然方式，显现方式，了悟方式。本然如水，显现如波，了悟是智慧。境显空，身乐空，心明空。显现自解脱，了知自解脱，二者自解脱。
符号一者是何？闻呼自名即是符号。义理一者是何？后面再呼唤时，心不散乱而专注聆听即是义理。言词一者是何？不思维而自然安住清明之状态。解脱时一者是何？当下了悟自心即法身而解脱。其中上等者今生解脱，一生一身者。中等者中阴解脱。下等者来世解脱。果位时一者是何？明了了悟自心即法身后，
1-23-3b
无需稍许禅修之功用，无需修持，成为水流相续之瑜伽。只要仍有禅修之功用，未散乱时可以修持，皆属于道。
佛之精髓自心本性中，法之精髓上师教诫为珍贵。因此上师教诫甘露，应以至诚恭敬铭记于心。此了义精要秘密教诫，愿成有缘修行者之庄严。大手印教授根本义教诫方便之胜王。自杰玛尔巴传承。
顶礼上师。自心觉性法身，自生本性彼前敬礼。大手印教授之义，为有缘者之利而书。
先前听闻呼唤，是能指符号法和所指义理法，后面听闻呼唤是义理。不修而自然安住，是能诠言词法，了知无束缚无解脱是体验。解脱是体验之法，证悟是果位法。一切了悟为法身即是义理。本然以水为喻，了悟自心即法身之义。分别即是法身之义。


། འཆར་བ་རླབས་ཀྱི་དཔེ་དང་། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུར་རྟོགས་པའི་དོན་ནོ།། རྟོག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔེའོ། །འདི་ལ་ཕྱིའི་ཉམས་ཤེས་བྱའོ།། ཡུལ་སྣང་སྟོང་གི་ཉམས། ལུས་བདེ་སྟོང་གི་ཉམས། འདི་ལ་ནང་གིས་ཉམས་ཤེས་བྱའོ།། སེམས་གསལ་སྟོང་གི་ཉམས་སོ།། འདི་ལ་གསང་བའི་ཉམས་ཤེས་བྱའོ།། སྣང་བ་རང་གྲོལ་གྱི་རྟོགས་པ་དང་། དེ་ནི་ཕྱིའི་རྟོགས་པ།། ཤེས་པ་རང་གྲོལ་གྱི་རྟོགས་པ་དང་།། འདི་ནི་ནང་གི་རྟོགས་པ།
1-23-4a
གཉིས་སུ་མེད་པ་རང་གྲོལ་གྱི་རྟོགས་པའོ་འདི་ནི་གསང་བའི་རྟོག་པའོ་ཆོས་ལྔ། དཔེ་གསུམ། ཉམས་གསུམ། རྟོགས་པ་གསུམ། རང་སེམས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྐོར། ངེས་དོན་འབྲས་བུའི་ཆོས་ལ། འདི་རྣམས་ལས་ལྷག་པའི་ཆོས་གཞན་རྙེད་རེ་སྐན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་གྱི་ཕྱི་མའོ།། །།ན་མོ་གུ་རུ། སེམས་རང་དུ་ངོས་བཟུང་། སེམས་རང་དུ་ངོས་ཟིན། སེམས་རང་དུ་ངོ་སྤྲད། སེམས་རང་དུ་ངོ་ཤེས། སེམས་རང་དུ་མཐོང་། སེམས་རང་དུ་མྱོང་། སེམས་རང་དུ་ཆོད། སེམས་རང་དུ་ངེས། སེམས་རང་དུ་སེམས་སྐོར་དགུ་པ་ཞེས་བྱའོ་གྲོལ་ལོ་ཐ་མལ་བའི་ཤེས་པ་དེ་དང་གཅིག །ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་དང་གཉིས། །ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་དང་གསུམ། །གང་གིས་དེ་གསུམ་ངོ་ཤེས་ན། །རང་སེམས་རང་གི་མངོན་སུམ་དུ། །ངོས་ཟིན་མཐོང་བ་ཡེ་ཤེས་སོ།

显现如波之喻，一切显现了悟为法身之义。思维是智慧之喻。此为外在体验当知。境显空之体验，身乐空之体验，此为内在体验当知。心明空之体验。此为秘密体验当知。显现自解脱之证悟，此乃外在证悟。了知自解脱之证悟，此乃内在证悟。
1-23-4a
二者无别自解脱之证悟，此乃秘密证悟。五法，三喻，三体验，三证悟，自心大手印之法环。了义果位之法，除此之外再无更胜之他法可寻求，大手印义之终。
顶礼上师。心自认取，心自领会，心自指认，心自了知，心自见到，心自体验，心自决断，心自确定，心自解脱，此称为心环九法。平常心识与此为一，平常心识与彼为二，能缘心识与彼为三。若能了知此三者，自心于自前，领会见到即智慧。


 །སེམས་ཉིད་མ་བཅོས་གཉུག་མ་ཡིས། །ངོ་བོ་རྣལ་མར་མཐོང་བ་ཡིན། །རྟོགས་པ་དང་བཅས་པ་འདི་རང་། །བཀྲ་ནི་ས་ལེར་མཐོང་བ་ཡིན། །མདོར་ན་ཆོས་ཡེ་ཆ་མེད་པའི། །མི་ནག་གི་ཤེས་པ་དེ་རང་ཡིན། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོག་དཔྱོད་དང་། །བཅོས་མའི་བློས་གཞིག་ཐམས་ཅད་བོར། །རིག་པ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་དེ། །འབྲལ་མེད་ཡེངས་མེད་རྒྱུན་ཆད་མེད། །དེ་ཡི་ངང་ལ་དྲན་རྟོག་ནི། །སྣ་ཚོགས་གང་དང་གང་བྱུང་བ། །ཐམས་ཅད་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཡིན། །ཐ་མལ་ཤེས་པ་མ་ཡེངས་ན། །དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཡིན། །དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་བལྟ་མི་དགོས། །ཡེངས་པའི་དུས་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཉིད་རང་ལ་བལྟས་པས་སུ། །རྟོག་པ་གཅིག་བྱུང་གཉིས་བྱུང་རྣམས། །ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་ཤེས་པ་ནི། །ཆུ་དང་ཆུའི་རླབས་ལྟར་འགྱུར། །དང་པོ་རིག་པ་ངེས་པ་དང་། །དེ་ནས་སྣང་བ་ངེས་པ་དང་། །དེ་ནས་རྣམ་རྟོག་ངེས་ཙ་ན། །ཚེ་འདི་རང་ལ་གྲོལ་བ་ཡིན། །སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་ནམ་མཁའ་ལ། །
1-23-4b
རིག་པ་ཆོས་སྐུའི་ཉི་མ་ཤར། །སེམས་ཉིད་ཁོ་རང་གཅིག་པུ་ལས། །གཞན་ནི་གང་ཡང་མ་མཐོང་ན། །དེ་ཡི་སེམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་མཐོང་།། །།ན་མོ་གུ་རུ། རང་སེམས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ། །རང་བཞིན་ཡེ་ནས་ཆོས་སྐུ་ཡིན། །མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ཡིན། །ངོ་བོ་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ཡིན། །ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཡིན། །ཉམས་མྱོང་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཡིན། །འབྲས་བུ་རེ་དོགས་མེད་པ་ཡིན། །རྗེ་བཙུན་བླ་མ་སྙི་བསྒོམ་གྱི། །གསུང་གི་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་ཡིན།། །།ན་མོ་གུ་རུ། རྗེ་བཙུན་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་གུས་པས་འདུད། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གདམས་པའི་གླུ། །ཉམས་དང་རྟོགས་པའི་ཚུལ་དུ་བྲི། །བལྟ་བྱ་རང་གིས་སེམས་ཉིད་ལ། །ལྟ་བྱེད་རང་གིས་སེམས་ཉིད་དེས། །བལྟས་པས་རང་གི་སེམས་ཉིད་དེ། །ཐ་མལ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་། །ཡུལ་ཅན་ཤེས་པས་ཡུལ་ཅན་མཐོང་། །རིག་པ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་མཐོང་། །འོད་གསལ་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་མཐོང་། །ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན་ངོ་བོར་མཐོང་། །མཐོང་བྱ་མཐོང་བྱེད་མེད་པར་མཐོང་། །གདོད་ནས་དག་པའི་ངོ་བོ་དེ། །འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ངོ་བོར་མཐོང་། །གསལ་འགྲིབ་མེད་པའི་ངོ་བོར་མཐོང་། །རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་ངོ་བོར་མཐོང་། །རེ་དོགས་མེད་པའི་ངོ་བོར་མཐོང་། །རང་སེམས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་མཐོང་། །གཉུག་མ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་མཐོང་། །མཐོང་གསུམ་གྱི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་། །ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་རང་སེམས་མཐོང་། །བལྟ་བྱ་བལྟ་བྱེད་མེད་པར་མཐོང་། །རང་གི་སེམས་ལ་བལྟ་བ་ནི། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །རང་སེམས་རང་གིས་མཐོང་བ་ནི། །ཡང་དག་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ། །བྱ་རྩོལ་མེད་པར་གློད་ན་བདེ། །དམིགས་གཏད་མེད་པར་གཞག་ན་གསལ། །བླང་དོར་མེད་པར་སྤྱད་ན་ངེས། །སྤང་ཐོབ་མེད་པར་རྟོགས་ན་
1-23-5a
གྲོལ། །རྗེ་བཙུན་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེས། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མགུར་དུ་བཞེངས།། །།ན་མོ་གུ་རུ། བླ་མ་སྙི་སྒོམ་གྱི་གསུང་སྒྲོས། རང་སེམས་རིག་པའི་ངོ་བོ་དེ། གསལ་ལ་མ་འགག་འོད་གསལ་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོར་རྟོགས་ཤིང་མ་ཡེངས་བ་སྒོམ་པ་ཡིན། ཆོས་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་རྣལ་འབྱོར་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་ན་རྟག་ཏུ་འབྲལ་མི་འགྱུར། །སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་དེ་དང་མ་བྲལ་གྱུར་པ་ན། །རྨི་ལམ་བར་དོ་ཀུན་དུ་མ་བྲལ་དྲན་གྱུར་པས། །ལས་རྣམས་བརྟགས་མིན་འགོག་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་གསུང་ངོ་། །བླ་མའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས། བྱིན་བརླབས་སེམས་དང་འདྲེས་སམ་སྙམ་དེ་ཡང་བླ་མ། ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་དང་ཡིད་ལ་བྱས་པའི་སྒོམ་ནི་འཆོར་འབྲལ་བྱེད། །ངོ་བོ་ཁོ་རང་བསྒོམ་པའི་སྒོམ་ལ་འཆོར་འབྲལ་མེད། །དང་པོ་ཡེངས་ཤིང་མི་དྲན་བརྗེད་པ་ཆེར་གྱུར་ཡང་། །ཕྱིས་ནས་མ་ཡེངས་མི་བརྗེད་དྲན་པ་ཇེ་གསལ་འགྱུར། །

心性无改本然，本体实相得见。具有觉悟即此，明明朗朗得见。总之法无分别，凡夫心识即是。智者们的思辨和，所有人为的分析皆弃。觉性明了之本体，不离不散不间断。于此境界念想，各种各样任何生起，一切皆是其本体。平常心识若不散，一切念想皆是觉性。对此无需视为过失。散乱时为妄念，然当观照自心时，念头生一生二等，一切了知皆为心，如水与水波一般。首先确定觉性，然后确定显现，接着确定分别念，当下今生得解脱。心性光明虚空中，
1-23-4b
觉性法身日升起。若除心性自一体，其他一切皆不见，则此心见到佛陀。
顶礼上师。自心大手印，本然本来是法身，特征是多种显现，本体无生无灭，法性光明空性，体验无有间断，果位无有希惧。尊贵上师妙修之，言教甘露滴滴是。
顶礼上师。尊贵上师珍宝，身语意前恭敬礼。大手印教授之歌，以修证方式撰写。所观自己心性，能观自己心性，观照自己心性，即见平常心识。能缘心识见能缘，见到明觉之本体，见到光明法身体，见到法身本然体。见无所见能见，本初清净本体，见无变化之体，见无明暗之体，见无间断之体，见无希惧之体，见自心为俱生，见本性为大手印，三见之识亲见，以慧眼见自心，无能所见地见。观察自心即，真实中见真实，自心自见者，见实相而解脱。无功用放松则安乐，无所缘安置则明晰，无取舍行持则确定，无断获证悟则
1-23-5a
解脱。尊贵上师珍宝，大手印表为歌。
顶礼上师。上师妙修语录：自心觉性之本体，明而无碍光明法身之本体，了悟并无散乱修持。法身无间断，如瑜伽之水流，若生定解则恒时不离。四种威仪与此不离时，梦境中阴一切不离能忆念，业力无疑将被阻止。如是所言。
蒙上师恩德，加持是否与心融合，上师亦曾言："一生一身者"。心意造作之禅修有散失，本体自修之禅无散失。最初虽散乱不忆大忘失，后来不散乱不忘念更明。


ཕྱིས་ནས་མ་ཡེངས་མི་བརྗེད་དྲན་པ་ཇེ་གསལ་འགྱུར། །རང་སེམས་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་དེས། །ཤེས་བྱའི་མུན་པ་བསལ་ནས་ཕྱི་ཡི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད། །སྣང་སྲིད་བལ་ལྡུད་བཞིན་དུ་གཡེངས་ནས་ངེས་པ་བཙལ། །བསྒོམ་པ་བྱུང་ཞིང་ཤོར་བས་མ་ངེས་ཡིད་མ་ཆེས། །རང་སེམས་མ་བདེ་ཆེས་ནས་རང་ལ་རང་བསམས་པས། །རང་གི་སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་ནུས་པ་འདི་ཡིན་སྙམ། །རྗེ་བཙུན་བླ་མ་སྙི་སྒོམ་དྲན་ནས་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན། །ཁོང་གི་བཀའ་དྲིན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིས། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་མཆོག །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དཀར་པོ་གཅིག་ཐུབ་མན་ངག་གནང་། །ཐུགས་ལ་བཏགས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་སྤྲོ་བ་སྐྱེས་ནས་བྲིས། །སྒམ་པོའི་རི་ལ་བླ་མའི་སྤྱན་སྔ་རུ། །ཉམས་དང་རྟོགས་པའི་སྙིང་ཚིག་སྨྲས་པ་ལགས། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་བསྙད་པར་མི་བྱ་སྟེ། །དེ་ཡིས་མི་རྟོགས་ལོག་རྟོགས་སྐྱེ་ཕྱིར་རོ། །པྲཛྙཱ་བོ་དྷིས་
1-23-5b
ཞུས་པ། རྗེ་བཙུན་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་སོ།། །།ན་མོ་གུ་རུ། ཞི་གནས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་བཞི་སྟེ། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་། རྟེན་འབྲེལ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། ཚོགས་བསགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། སྡིག་པ་སྦྱངས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་བཞི་ཡིན་གསུང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ཐ་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡེ་ནས་ཡོད་པ་འདི་ཉིད་ཡིན། དེ་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི། མ་བཅོས་པར་བཞག །མ་བསླད་པར་བཞག །རང་སོར་བཞག །རང་གར་བཞག །རང་གི་སེམས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ། འགག་པ་མེད། གནས་པ་མེད། དངོས་མེད་དུ་རྟོགས་པས། སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་པ་ལྟ་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་དོན་དེ་ལ་ཡེངས་པ་མེད་པར་གནས་པ་དེ་བསྒོམ་པ་ཡིན། སེམས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་དང་། སྣང་གྲགས་འདི་ཆུ་དང་རླབས་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་རང་སེམས་སངས་རྒྱས་སུ་མཐོང་། འབྲིང་རིག་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་དུ་མཐོང་། ཐ་མ་སྤྲོས་པ་སྤྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྩེ་གཅིག་སྦྱོང་། རབ་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཇི་བཞིན་པར་རྟོགས། འབྲིང་གིས་དབུགས་འགྲོ་འོང་མི་ཚོར་བར་རྟོགས། ཐ་མས་ལུས་མེད་དམ་སྙམ་པར་རྟོགས་སོ། །སེམས་ལ་བལྟས་པས་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་དོན་དེ་ལ་རིག་པ་ཞེས་བྱ། སེམས་ཉིད་ངོ་བོ་མ་བཅོས་མ་བསླད་པ་དེ་རྣལ་མ། གསལ་བ། ཡང་དག་པ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གཉིས། སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་དང་། སྣང་ལ་ངེས་པའོ། །སྟོན་ཀའི་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་སྣང་ལ་མ་ངེས་པའོ། །ཡར་ལ་མི་རེ། མར་ལ་མི་དོགས། གཞན་གྱིས་བསྒྱུར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་སྣང་ལ་ངེས་པའོ། །མ་ངེས་པ་ལ་ཡང་ཞི་གནས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་
1-23-6a
མི་རྟོག་པ་འོང་སྟེ། ཉམས་ལ་རེས་ཡིན་ནམ་སྙམ། རེས་མིན་ནམ་སྙམ་པ་དེ། མི་རྟོག་པས་རྒྱུ་བྱས་ནས་མར་ལྡོག་ཉེན་ཡོད་དོ།

后来不散乱不忘念更明。自心各别了悟之智慧明灯，驱除所知黑暗而断除外在增益。如翻滚羊毛般于显现有中分心而寻求确定。修生又失故不确定不信任。自心不安心故自我思索，认为能利益自心者即此。忆念尊贵上师妙修而前往拜见。蒙他恩德大悲心，俱生一切众生最胜精髓，大手印白一法要诀赐予。铭记于心生极大欢喜而写下。于冈波山前上师面前，述说修证心要语。不应向众生宣说，因彼不解起邪解故。般若菩提
1-23-5b
所问，尊者珍宝所说。
顶礼上师。止观生起之因有四：由上师加持生起、由缘起生起、由积累资粮生起、由净除罪业生起四种。俱生智慧者，即是平常心识本来存在者。认识它的方法是：不加修饰而安住，不加污染而安住，如其本然而安住，任其自然而安住。了悟自心无生、无灭、无住、无实，因此了悟一切显现音声诸法与此相同即是见解。如是于心之义不散乱而安住即是修持。心性无生与显现音声如水与波浪般行持即是行为。上等见自心为佛，中等见觉性本体为无生，下等依修有相而修专一。上等了悟心之本体如实相，中等了悟至不觉呼吸出入，下等了悟似乎无身。
观心时发现其为无所是之义，此称为觉性。心性本体无改无染，自然、明了、真实，一切时中无有间断。此分为二：显而未定与显而已定。如秋日虚空中央，与心性无二而了悟，此为显而未定。上不希求，下不担忧，即使他人改变亦不变，此为显而已定。未定中亦有止观之乐与
1-23-6a
无分别生起。对体验有时认为是、有时认为不是，此因无分别念而有倒退之虞。
;


 །དང་པོ་སློབ་པའི་དུས་རིག་པ་གསལ་སིང་ངེ་བ་དེ་ལ་བསླབ། དེ་ཡང་། ཤེས་པ་མ་ཡེངས་པ་ལ་བསླབ། དེ་ཡང་། རིག་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡེངས་པ་ལ་བསླབ། དེ་གོམས་ཙ་ན། རང་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གསུང་། སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་ཤོར་བར་བྱས་ན། རྣམ་རྟོག་ཅི་བྱུང་ཡང་ཆོས་སྐུ་ཡིན། ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དང་། ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཙམ་བྱུང་ཡང་། ནམ་མཁའ་རང་ལ་དེངས་ནས་འགྲོ་བ་ཡིན། རྣམ་རྟོག་འཕྲོར་མ་བཏུབ་ན་སླར་ཐུ་བ་ཡིན་གསུང་། ཡི་དམ་ལྷར་བསྐྱེད་ནས་འོད་གསལ་འབའ་ཞིག་བསྒོམ། གསལ་སིང་ངེ་བ་དེ་ཉམས་མྱོང་ཡིན། དེ་ལ་མ་ཡེངས་པ་དེ་གནས་པ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན། གསལ་ལ་མ་འགགས་པ་སྐད་ཅིག་མའི་ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན། རིག་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད། ཡོད་མེད་ལས་འདས་པར་རྟོགས་པ་དེ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་ཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་དེ་དུ་མ་རོ་གཅིག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་མཉམ་བཞག་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་སྟོན་ཀའི་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ། རེ་དོགས་མེད་པ། མི་འགྱུར་བ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་དེ་ཡིན། དེ་ལ་སློབ་པའི་དུས་སུ། རིགས་པ་གསལ་ལ་མ་ཡེངས་པར་བསླབ། དེ་ལ་གོམས་ཙ་ན། རང་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཡིན། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་མ་ཤོར་བར་བྱས་ནས། རྣམ་རྟོག་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་ནང་རྟགས་སུ་དུ་བ་ལྟ་བུ། སྨིག་སྒྱུ་ལྟ་བུ། སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ལྟ་བུ། སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་འོང་སྟེ། དུ་བ་
1-23-6b
སྨིག་སྒྱུ་བྱུང་ཙ་ན་ཅུང་ཟད་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་ཡིན། ཞི་གནས་མཐར་ཕྱིན་པའི་དུས་སུ། ནང་རྟགས་མར་མེ་ལྟ་བུ་འོང་སྟེ། དེ་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་ཡིན། སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་བྱུང་ཙ་ན། ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་ཡིན།། །།སྣང་ལ་ངེས་པ་དང་། མ་ངེས་པ་གཉིས། སྣང་བ་ནི་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ། སྣང་བ་ཅེས་བྱ། དེ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་སྣང་ལ་ངེས་པའོ། །བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པར་སྣང་ཡང་སེམས་ངོ་མ་ཤེས་པ་ནི། སྣང་ལ་མ་ངེས་པའོ། །མ་ངེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་ཡིན། དེ་ལ་མཆོག་འཛིན་དུ་བྱས་ན། ཁམས་གསུམ་དུ་གོལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྩལ་སྦྱོང་བ་ན། དེ་ལ་མ་ཞེན་པར། རྣམ་རྟོག་དེ་ཉིད་རིག་པར་འཁྱེར། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་འཁྱེར་བ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྩལ་སྦྱོང་བའོ། །ཅེས་གསུང་ངོ་།། །།གསང་སྔགས་པ་ནི། དོན་དངོས་ལམ་དུ་བྱེད་དེ། ཐབས་ལ་དྲག་ཏུ་བཅུན་པས། རླུང་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏིར་ཆུད་དེ། དེ་རླུང་སེམས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གནད་ཀས། ཤེས་པ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་འབྱུང་། དེ་དུས་བླ་མ་གཅིག་གིས་ཁྲིད་ནས། ཁྱོད་ཀྱི་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་དེ་ནི། རང་སེམས་རིག་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་ངོ་སྤྲད་པས། ཁོས་དེ་ཀ་ལྟར་བསྒོམས་པས། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་ལ་མཆོག་འཛིན་དང་བྲལ་ཏེ། རིག་པ་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་སོ། །རིག་པ་དེ་ཁོ་ན་གསལ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལ། དེ་ལ་མ་ཡེངས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཅེས་གསུང་ངོ་།། །།གནས་པ་དང་རྟོགས་པ་གཉིས་ལས། གནས་པ་གཙོ་ཆེར་མི་བྱ། རྟོགས་པ་གཙོ་ཆེར་བྱ་སྟེ། གནས་པ་ནི། བརྒྱལ་བ་དང་།
1-23-7a
ར་རོ་བ་དང་། གཉིད་མཐུག་པོ་ལ་ཡང་འོང་སྟེ། རྟོགས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་གཙོ་ཆེར་བྱ་བ་ནི། སྣང་བ་ཅིར་སྣང་ཡང་སེམས་ཡིན་ཏེ། གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་སེམས་ཤེས་བྱ་སྟེ། རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟོང་པ་སྟེ། རྟོགས་པའོ།

首先学习时，应学习觉性明朗安静，即学习心不散乱，亦即学习觉性本体不散乱。熟悉后，自生确定解。若不失心性本体，任何分别念生起皆为法身。如虚空中云彩、雾气等无论多少，都会自动消散于虚空中。若不能截断分别念流，可将其收回。观修本尊神后唯修光明。明朗安静即是体验。不散乱即是安住。以智慧不见任何本体即是证悟。明晰不碍刹那心一心专注即是专一瑜伽。了悟觉性本体无生，超越有无即是离戏瑜伽。虽现多样相而了悟本性一味即是多即一味瑜伽。了悟显空不二无间断即是大等持。
心之本体如秋天虚空中央，无希惧、不变化、一切时中无间断。学习时，应学习觉性明而不散。熟悉后，自生确定解。不失心之本体，了知一切分别妄念皆是心。止观内相有如烟雾、海市蜃楼、萤火虫、无云天空等。当烟雾
1-23-6b
海市蜃楼出现时，稍能掌握智慧。止观圆满时，内相如灯火出现，此时掌握智慧。当如无云天空现起时，称为胜观智慧，即掌握真实智慧。
显而定者与显而未定者二种。显现即乐明无分别，即心之本体，称为显现。了知此即是心之本体无间断，即显而定者。虽显乐明无分别而不识心性，即显而未定者。未定者是世间见解之极致，若执此为最胜，则偏离三界。修习禅定之力时，不应执着，应将分别念转为觉性，将觉性转为智慧，此为修习禅定之力。如是所说。
密咒士直接将实义作为道，以猛烈约束方便，风入中脉，以风心不二之要诀，生起乐明无分别的心识。此时由一上师引导："你的乐明无分别，即是自心觉性唯此而已"而指认，他依此修持，离执乐明无分别为最胜，而对觉性生起确定解。唯觉性明晰是金刚，于此不散乱是等持，金刚般等持圆满即是等持，此即法身。如是所说。
安住与证悟二者中，不应主要重安住，应主要重证悟。安住于昏厥、
1-23-7a
酒醉、沉睡时亦能出现，因非证悟故。主要重证悟者，一切显现无论何种皆为心，因其明晰故。通过明晰体验而了知心，因其为觉性故。觉性自然成立空性，即为证悟。
;


 །དེ་རྒྱུན་བསྲིང་ཞིང་དེའི་ཉམས་བརྟན་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་དང་། རྟོགས་ནས་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་། མཚན་བཅས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་མཐའ་དག་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མཚན་མེད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའོ། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ། སེམས་སྤྲོས་བྲལ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བ། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་སྟོང་སང་ངེ་བའི་རྟེན་མེད་པ་ནི། རྟོགས་ནས་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྟོགས་ནས་མཚན་བཅས་བསྒོམ་པ་ནི། གླང་པོ་རྙེད་ནས་གླང་པོའི་རྗེས་ནི་ཚོལ་བ་བཞིན་ནོ།། །།དེ་གོ་ན་ཆགས་སྡང་གི་གཉེན་པོར་འགྲོ་སྟེ། ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་ཤེས་པས། རང་གི་སེམས་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བས་གཉེན་པོར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་རང་རིག་སྟོང་པར་མྱོང་བའི་ཚེ། ཡང་དག་པས་སྟོང་། དེ་ཁོ་ནས་སྟོང་པར་བསྟན་པའོ། །ཞེས་གསུང་ངོ་།། །།འཆི་བའི་ཚེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་འདུན་པ་དྲག་པོ་བྱ། འཆི་བའི་ཞག་གྲངས་མ་ནོར་བར་ལ། མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཤམས་ལ། རང་ཡི་དམ་ལྷར་བསྐྱེད་པས་ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་བཅའ། དེ་ནས་རང་ལྷ་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་འོད་གསལ་གྱི་མོས་པ་བྱས་ལ། སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་བཅའ། དེའི་རྗེས་ལ། འཕོ་བའི་ལུགས་གཉིས་ཏེ། རང་གི་ཤེས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་བདེ་བ་ཅན་དུ་གཏད་དེ་འཕོའམ། རང་གི་ཤེས་པ་སྙིང་གར་ཧཱུྃ་དུ་བསྡུས་ལ། མན་ངག་བཞིན་ཡི་དམ་ལྷའི་ཐུགས་ཀར། རང་གི་
1-23-7b
ཤེས་པ་དེ་རྒྱངས་ཀྱིས་བཏང་བ། དེ་ནི་མན་ངག་གི་འཁྲུལ་འཁོར་བཅའ་བའོ། །དེ་ཡང་། ལག་པ་གཉིས་ལྟག་པར་སྦྲེལ། པུས་མོ་གཉིས་ཙོག་པུར་བཤིབས། རྒྱབ་དབྱུག་པ་ལ་བཀན་ཏེ། སྙིང་ཀ་གྱེན་ལ་བཟློག་ལ། ཁ་ནས། སྙིང་ཀའི་ཧཱུྃ་དེ་རྒྱངས་ཀྱིས་ཐོན་ནས། ཡི་དམ་ལྷའི་ཐུགས་ཀའམ། བདེ་བ་ཅན་དུ་བཏང་སྟེ། ཧི་ཀ་ཅེས་ཡར་རིང་པོར་དྲག་ཏུ་དྲངས་ཏེ། དབུགས་ནང་དུ་མ་བཏང་བས་ངེས་པར་འཕོའོ། །ཁ་ནས་འཕོས་ན་ཡི་དྭགས་སུ་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་དེ་འཕོ་བ་མི་ཤེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །མི་འཆི་བར་འཕོ་བ་བྱས་ན། ལུས་ཀྱི་ལྷ་བསད་པའི་ཉེས་པ། མཚམས་མེད་པའི་རྩ་ལྟུང་འཕོག་གོ། །ཕན་ཡོན་ནི། མཚམས་མེད་པར་བྱས་པ་ཡང་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བར་བཤད་དོ།། །།ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས། རྗེས་དཔག་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་ལ་སོགས་པས་གཞིགས་ནས། འདི་ལས་འགྲོ་ས་མེད་ཟེར་ནས། སྟོང་པར་བྱས་ནས་བློ་འཇོག་པའོ། །བྱིན་བརླབས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ནི། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལྷ་སྐུ་ལ་བརྟེན་ནས། རྩ་རླུང་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའོ། །མངོན་སུམ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ནི། གཉུག་མའོ།

持续延长并稳固其体验即称为修持。这又分为：为了证悟而修持和证悟后修持。其中又有：一切有相修持和如幻无相为了证悟而修持。对一切显现，心离戏论、离能所执着，如虚空中央空荡无依，此为证悟后修持。证悟后再修有相，如同找到大象后再寻象迹一样。
若了解此理，则成为贪嗔对治，因知一切为心，自心离能所执着而成为对治。当体验觉性自知为空时，由真实性空，唯此而说为空。如是所言。
临终时，应对一切事物生起如幻的强烈意愿。不错过临终日期，陈设供品等，自观为本尊神，调整身体姿势。然后观想自身本尊和一切显现为无生光明，调整心的姿势。之后，有两种迁识方法：将自己的心识直指佛国净土极乐世界而迁移，或将自己的心识摄入心间的"吽"字，按教诫将自己的
1-23-7b
心识猛然送入本尊心间，这是教诫的调整方法。其做法是：双手交叉于后颈，双膝跪坐并拢，背靠支撑物，胸部向上挺起，从口中将心间的"吽"字猛然送出，投向本尊心间或极乐世界，同时发出"嘻卡"声向上拖长用力，不吸气入内则一定会迁移。所说从口中迁移会转生为饿鬼，是针对不懂迁识法而言。若未临终而修迁识，将招致杀害身体神灵的过失，犯无间根本堕罪。利益是：即使曾造无间罪业亦说能往生善趣。
三种道中，以推理为道者：通过分析一切法离一多等，认为无路可走，空掉后安心。以加持为道者：依生起次第本尊身，修脉风等和密咒诵持等。以现量为道者：即本性。


 ཚེ་ལ་ལོང་མེད་མྱུར་དུ་འཆི་བས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པ་ཅིག་དགོས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་བློས་མི་འདོར་བ་ཞིག་དགོས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་ཡིན་པས། གང་ལ་ཡང་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་ཞིག་དགོས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལ། བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ལ་དད་གུས་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ཞིག་དགོས། སྒོམ་ཆེན་པ་རྣམས་ལ་ཞུ་བ། གནས་པའི་དུས་སུ་རྟོག་མེད་རྒྱུན་བསྲིང་བ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ལ་རྟོག་མེད་རྒྱུན་བསྲིངས་ན། ཆོས་ཀྱི་གནས་
1-23-8a
ལུགས་མ་གོ་བ་ཡིན། ཆོས་མ་ཆོད་པ་ཡིན། གདོད་མ་ནས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་གནད་ཀས། ཤེས་གསུང་ངོ་།། །།རླུང་དྷཱུ་ཏིར་ཚུད་པས། རྟགས་ལྔ། ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་སྟེ། འོན་ཀྱང་། རྟགས་དེ་རྣམས་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་ལས་འོང་། གནས་པ་སྲང་སྲེང་ཙམ་ལ་མི་འོང་གསུང་། ལུས་སེམས་བདེ་བ་ཅི་བྱུང་ཡང་ཞི་གནས་ཡིན་གསུང་། རྩ་རླུང་ཆུན་ན་སེམས་ཆུན་པས། ཉོན་མོངས་པས་མི་གོས། རྩེ་གཅིག་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཡང་མཆི། སངས་རྒྱས་བྱོན་ཡང་། འདི་ལས་ལྷག་པ་མེད་དམ་སྙམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ནང་ནས་སྐྱེ། ལུས་བདེ་བ་འབྱུང་བ་རོ་སྙོམས་འབྱུང་། རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས། སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་འོང་། བཏང་ན་བཏང་དབང་ཡོད་པ། མི་བཏང་ན་མི་བཏང་བའི་དབང་ཡོད་པ་ཡང་འོང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏིང་ནས་གོ་བ་ལྟ་བུ་ཡང་འོང་། ད་ཡང་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཅིག་ཀྱང་མེད་དམ་སྙམ་པ་ཡང་འོང་། ཆོས་སྐྱོང་དང་མཁའ་འགྲོས་ཀྱང་གྲོགས་བྱེད་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སྒོམ་ན་རུང་སྙམ་པ་འབྱུང་། བླ་མ་ལ་དད་གུས་ཆེར་སྐྱེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་དད་གུས་ཆེར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ནི། །དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །མདའ་བསྣུན་འོ་དོད་རྟག་ཏུ་འབོད་པར་བྱེད། །འོ་དོད་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་སྙན་པའི་འོ་དོད་ནི། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་གཉུག་མ་དེ། བདག་རང་ལ་ཡོད། གཞན་ནས་བཙལ་མི་དགོས། །ཤེས་པའོ། །བདེ་བའི་འོ་དོད་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་བདེ་བ། ཆོས་སྐུ་དེ། རང་གི་སེམས་རིག་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན། ལོགས་ནས་བཙལ་དུ་མེད།
1-23-8b
ཤེས་པའོ། །གྲགས་པའི་འོ་དོད་ནི། སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཡིན། ལོགས་ནས་མ་བྱུང་། ཁྱེད་དེ་ལ་འཇིགས་མི་དགོས། ཤེས་པའོ། །ཤེས་པ་སྒོམ་དུ་འདོད་པ་དང་། མི་འདོད་པ་གཉིས་ཡོད་དེ།འདོད་པ་ནི། དང་པོ་ནས་ལྡང་འཇུག་ཉུང་ངོ་། །རྩེ་གཅིག་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ། སིང་ངེ་ཡེ་རེ་བའི་ཉམས་འཆར་ཏེ། ནང་ནས་དང་བ་འདྲེན་ནུས་ཀྱང་། རྟོགས་པ་མེད་པས་ཐེ་ཚོམ་འབྱུང་། ཉམས་ཀྱང་རེས་ཕྱལ་ལེ་བ་ལོང་ངེ་བ་འོང་། རེས་ཤེས་པ་རླན་དང་བྲལ་ནས། སྒོམ་ཡེ་མེད་དམ་སྙམ་པ་ཡང་འོང་། རེས་རྣམ་རྟོག་ལུང་མ་བསྟན་རབ་རིབ་ཀྱིས་གནོད་པའང་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུའི་ཉམས་བཟང་ངན་མང་དུ་བྱུང་ཡང་། རྩ་བ་ཐ་མལ་ཤེས་པ། སེམས་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ལ། མ་བཅོས་པ་གོམས་སུ་བཅུག་པས། སྤྲོས་བྲལ་འཆར་ཏེ། རང་ལུགས་སུ་འཇོག་པའི་རིག་པ་སྐྱེ་འགག་ཐམས་ཅད་བྲལ་བར་རྟོགས། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཉམས་བཟང་ངན་བག་རེ་ནི་འོང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་རྟོགས་པ་གོམས་པས། ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། བློ་ལ་ངེས་པ་ཡིན་པས། ཐེ་ཚོམ་དང་རིག་པ་ངེས་པས་ཉམ་ང་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཤེས་པའི་ཉམས་བཟང་ན། ཅི་ལྟར་བྱུང་ཡང་དེ་ལ་སྐྱོན་ཡོན་དུ་མི་བལྟ་བར་རང་གི་ཤེས་པ་རྣལ་མ། མ་ཡེངས་པར་བསྐྱངས་ན། རང་གིས་མ་ཚོར་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་ཡང་མ་ཆགས་ཤིང་། ཞེན་པ་མེད་པའི་ཉམས་འབྱུང་ངོ་། །རོ་གཅིག་གི་ཉམས་ཀྱང་དེ་རང་ཡིན་ཏེ། ཕྱིའི་ཡུལ་གཉིས་མེད་དུ་རྟོགས་པའོ།

寿命无暇速将死，应对世间一切法不执著。一切法根本为慈悲，应不舍弃众生于心。一切法无生，应对任何事物不执着为实有或相状。一切法生于相续，需对上师三宝持续不断信敬。对修行者们之请求：安住时延续无念，若对本体延续无念，则不了解法之
1-23-8a
实相，法未决定。通过本初无间断之要诀了知。
风入中脉，会生起五种征兆、八种功德等，然而这些征兆来自止观双运，仅仅微细安住不会产生。身心任何安乐皆是止观。控制脉风则心得控制，不受烦恼染污，也能掌握专一。即使佛陀亲临，内心也生起"是否有胜过此者"的信念。身体生起安乐，产生等持。专一安住，似乎掌控心识。有放则能放之自在，不放则能不放之自在。似乎从根本了解一切法。又会想"是否还有更胜过此者"。护法与空行助为友伴，其他一切人也认为应修此法。对上师生大信敬，对大乘法生大信敬。如是所言。
俱生之自性，非有亦非无，如箭刺之呼声常呼唤。呼声有三种：悦耳呼声是俱生智慧，一切众生相续中存在之本性，我自身拥有，无须他处寻求，当知。安乐呼声是远离一切痛苦之乐，法身即是自心觉性唯此，不可他处寻求，
1-23-8b
当知。闻名呼声是一切显现音声之法皆为自心，非从外来，你不必恐惧，当知。
有欲修心者与不欲修者两种。欲修者：最初起落较少。专一生起时，会显现宁静澄明之体验，能引发内在清净，但因无证悟而生疑惑。体验有时明亮开阔，有时心识干枯，似乎无修可修，有时受无记分别妄念模糊干扰。尽管如此体验多有好坏，根本在于认识平常心识，保持不造作熟习，将显现离戏，了悟自然安置之觉性离一切生灭。前述好坏体验仍会略有出现，但通过不断修习对觉悟无间断的了悟，深入理解极深细微之义，心中确定，因确定觉性而不生疑惧。
心识体验良好时，无论如何生起，不视为过失或功德，只需保持自心如实不散乱，则不自觉中生起不执着、不贪着任何禅定之体验。一味之体验也正是如此，即了悟外境为不二。
;


 །རང་སེམས་ཆོས་སྐུར་ལྷན་གྱིས་རྟོགས་ན་སྒོམ་དུ་མེད་པའི། ཅིག་ཅར་བའི་གང་ཟག་ལ་ནི། བླ་མས་ངོ་སྤྲད་པ་དང་སྤྲོས་བྲལ་འཆར་རོ། །རིམས་ཀྱིས་པ་ནི། གོམས་པ་ལས་འཆར་རོ། །ཞེས་གསུང་ངོ་། །གསང་སྔགས་པ་ནི། ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་པར་
1-23-9a
འགྲོ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱིན་བརླབས་ཀྱིས་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ཡིན། བླ་མ་རྟོགས་ལྡན་གཅིག་དང་། སློབ་མ་སྐལ་ལྡན་གཅིག་ཕྲད་ནས་ངོ་སྤྲོད་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་། ཏཻ་ལོ་པས། ནཱ་རོ་པ་ལ་ངོ་སྤྲད་པ་དེ་ཡིན། རང་གི་རིག་པའི་དེ་ཁོ་ན། །ཏཻ་ལོ་པའི་ས་བསྟན་དུ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡང་རིག་པ་ངོ་ཤེས་པར་རྟོགས་པས། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གལ་ཆེ་གསུང་། ངོ་ཤེས་པ་ལ་ནི། རིག་པ་ངོས་བཟུང་མེད་པ། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ། མི་འགྱུར་བ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི། ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འོད་གསལ་བ་དེ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་ནི། མ་རིག་པ་དེ་ཡང་། རིག་པ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་ནས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་འདས་གཉིས་རྩད་གར་གཅོད་ན། རྗེ་མི་ལའི་ཞལ་ནས། རིག་མ་རིག་གཉིས་སུ་གཅོད་གསུང་། སྤྱིར་མ་རིག་ཅིའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཞེ་ན། མདོ་ལས། རིག་པ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ། ཅེས་གསུངས་སོ་པའི་འཁོར་དུག་ལྔ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་དེ་ལ། དུག་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་འཆར་བ་སྟེ། དེ་སུས་ཀྱང་མི་ཁེགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་དེ་ནི་དོན་གྲུབ་པའོ།

若自心即时了悟为法身，则无需修持，这种顿悟者，上师指认后即显离戏。渐悟者则从熟习中显现。如是所言。密咒行者在一生一身中
1-23-9a
成就，这是通过加持力而成就。具证悟上师与具缘弟子相遇而指认，如帝洛巴对那若巴的指认。"自己觉性之真如，无法言说帝洛地。"如是所言。
又说，通过认识觉性而证悟，体验至关重要。认识是指觉性无能所执着、离戏论、不变化。体验是指无漏安乐俱生光明。证悟是指确信无明也是觉性而无疑虑。
轮回解脱二者从何处区分？杰米拉仁波切说："区分为觉与不觉二者。"总之，为何称为无明？经中说："因不知觉性故称为无明。"五毒是其眷属，这种人于五毒显为五智，任何人也不能阻碍，如此人即是已成就义。
;


 །ཅེས་གསུང་ངོ་། །ཨྠི། གཉུག་མ་རབ་རིབ་ཅིག་སྐྱེས་ཀྱང་། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་ན། གཉུག་མ་དེས་མི་ཕན། མར་འགྲོ་བ་ལས། ཡར་མི་འགྲོ། ཚེ་འདི་ལ་ཆགས་པར་མ་བྱེད། སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་འདི་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་ངེས་སུ་ཆུག །བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོངས། དེ་ལྟར་ངེས་ན། གཉུག་མ་མེད་ཀྱང་སླ། ཁོང་ཡར་འགྲོ་བ་ལས། མར་མི་འགྲོ་གསུང་། གཉུག་མ་རྣལ་མ་ཅིག་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ན། ངོ་བོ་། རྒྱུ། འབྲས་བུ་གསུམ་ཡིན། ངོ་བོ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་སྐྱེ་འགག་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ཡིན། འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་ཡིན། དེའི་བྱིན་བརླབས་དང་། ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ལས། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་འབྱུང་
1-23-9b
བ་དེ་ཡིན། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་ཉམས་མྱོང་ལས། །སྐུ་གསུམ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཡིན། །གསུམ་པོ་དེ་གཏུམ་མོ་ལས་འབྱུང་བས་གཉུག་མའི་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ནི་གཏུམ་མོ་ཡིན། གཉུག་མ་སྐྱེས་ཀྱང་། སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་ཙམ་དུ་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། གཏུམ་མོ་མེད་ན། ཤེས་རབ་རྐྱང་པ་ཡིན། ཡོད་ན་ཐབས་ཤེས་ཡ་མ་བྲལ་བ་ཡིན། བླ་མའི་ཞལ་ནས། སྒོམ་པ་ལས་མ་བྱུང་བའི་ལྟ་བ་དཀའ། ཞེས་གསུང་། རིག་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་འཇིག་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་ན། བསམ་གཏན་མེད་ཅིང་རྟོགས་པས་སངས་རྒྱ་གསུང་། གནས་པ་ཡུན་ཐུང་ཡང་མི་ལྟོ། །ཡུན་རིང་བར་འདོད་པ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན། རྟོགས་པ་ཕྲ་མོས་མི་ལྟོ། རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན། གར་འཕྲོས་པའི་ས་རང་དུ་ལྟོས་དང་། ཚུར་ལོག་འོང་གི་གསུང་། གཉིས་ཡུལ་དང་སེམས་གཉིས། མེད་ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་འདྲ། །དོན་ནི་གླང་པོ་རིག་པ་ཆོས་སྐུ། ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་བརྟན། །ཉམས་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་འཆར་ཞིང་། གཙོ་མའི་གསེར་བཞིན་གར་ཡང་འགྱུར། ནུབ་ནས་འགྲོ། །རྟོགས་པ་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་ཁྱེར་བར་བྱ། ཅེས་གསུང་ངོ་། །ཨྠི་། ། བླ་མ་སྟོང་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཅིག་གིས། སྐྱེ་མེད་ངེས་སུ་འཇུག་དགོས་མ་ངེས་ན། སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་སོ་སོར་བརྟག་མིན་གྱི་འགོག་པ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གར་སྐྱེ་ཆ་མེད་པ་ཡིན། སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་ངེས་ན། དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད། དེ་ཉིད་མིན། །སྡོང་པོ་ཡིན་ཏེ་འབྲས་བུ་མིན། །ཡོན་ཏན་ཡིན་ཏེ་རྟོགས་མེད་མིན། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ནི། སངས་རྒྱས་བྱོན་རུང་མ་བྱོན་རུང་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན། སྐྱེ་མེད་གཅིག་པུར་བྱས་ན་ཆད་ལྟར་འགྲོ། སྐྱེ་མེད་ལ་རིག་པ་ཁོང་རྐྱལ་དུ་གནས་པ། དཔེ་འོ་མ་ལ་མར་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་འདྲ། རིག་པའི་ངོ་བོ་གསལ་ལ་མ་འགགས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱས་ན་ལམ་མོ། །གསལ་བའི་
1-23-10a
ཉམས་སུ་མྱོང་རྒྱུ་ཅིག་མེད་ན། ལམ་དུ་མི་འགྲོའོ། །མིག་ནད་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བ་སྟེ། ནད་བསལ་ཙ་ན། སྐྲ་ཤད་ནམ་མཁའ་ལ་ཕར་མ་དེངས། ཚུར་མིག་ལ་ཡང་མ་ཐིམ་སྟེ། དང་པོ་ཉིད་ནས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ང་ནི་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་མཐོང་བའོ། །ལུས་ལྷའི་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པས་སྒྲིབ་པ་གསུམ་ཀ་བྱང་སྟེ། ཁྱད་པར་ལུས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་བྱང་ངོ་། །ངག་སྔགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པས་སྔགས་བཟླས་པས། ངག་གི་སྨྲ་བའི་བདེན་པ་འགྲུབ་སྟེ། ཚེ་འདིར་སྨྲ་བ་སྙན་པ་དང་། དགྲ་བགེགས་ལ་སོགས་པས་མི་ཚུགས་པ་དང་། ཕྱིས་བཟླས་པ་མ་བྱས་ཀྱང་། ངག་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྲིབ་པ་གསུམ་ཀ་བྱང་སྟེ། ཁྱད་པར་ངག་གི་སྒྲིབ་པ་བྱང་ངོ་། །ཡིད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པས་ནི་གཉུག་མ་དེ་རྟོགས་ན། དཀར་པོ་ཅིག་ཐུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ནི་གསུམ་ཀ་བྱང་། དགོས་པ་ནི་དབང་པོ་འབྲིང་དང་། ཐ་མལ་གྱི་ཞེན་པ་བཟློག །རབ་ཟུང་འཇུག་རྟོགས་པས་བདེན་པ་མཐོང་བར་བཤད། ཐ་མལ་གྱི་ཞེན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་མིང་དང་རུས་སྤངས་ཏེ། རིགས་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས། མིང་ནི་ཧེ་རུ་ཀའོ།

如是所说。阿替。即使生起了少许本性，但若执着境界等，则此本性不会有益。只会下堕而不上升。不要执着此生，确信显现音声诸法如幻如梦。修持慈悲菩提心。若能如是确信，即使无本性亦易度。他会上升而不下堕。若本性自然于相续中生起，有本体、因、果三者。本体即为非无之义，远离一切生灭。果为法身。由其加持和积聚二资粮，产生
1-23-9b
二色身。从乐明无分别体验中，三身果位生起。此三者从拙火生起，故本性传承之因即拙火。即使生起本性，仍需如幻如梦般圆满二资粮。无拙火则仅为单独智慧，有则为方便智慧不相离。上师言："无修行而生起的见解甚难。"若了悟觉性本体离一切生灭，无需禅定而通过证悟即可成佛。安住时长短无关紧要，欲求长时间安住是有过失的。微细证悟无关紧要，它是自性。无论分散至何处观察，都会返回。二者境与心，无别如水乳交融。义如大象觉性法身，坚固稳固。体验则多样显现，如精金随处可变，隐没而去。证悟应带入虚空界。如是所说。阿替。
通过空性上师现证，必须确信无生，若不确定，则是显而不定的各别观察所作灭，无论何处生起都无有。若不确定无生本体，即是彼，即自相；非即彼，是树干非果实，是功德非无证悟。若了悟心之自性，则了悟一切法之自性。心之无二等持本体，佛陀来或不来都不变化。若仅执一无生则堕入断见。无生中觉性完全安住，如牛奶中遍满酥油。熟习觉性本体明而无碍即是道路。若无明晰
1-23-10a
体验，则不成为道路。如眼病者见发丝，病愈时，发丝既不消失于虚空，也不融入眼中，而是本来就未曾存在。是我于无中见为有。
具足身本尊慢则净除三障，尤其净除身障。具足语咒语慢而持诵咒语，则成就语言真实性，今生语言悦耳，敌魔等不能伤害，未来即使不持诵，语具威力。净除三障，尤其净除语障。具足意法性慢而证悟本性，称为白一法，净除三障。必要性是为了中根者和遣除平庸执着。上等者通过证悟双运而见真实。平庸执着是指舍弃世间姓名，种姓为金刚种姓，名为嘿噜嘎。
;


 །ཟུང་འཇུག་གི་རྟོགས་པ་ནི། རེས་འཇོག་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ལས། དོན་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་ནའོ། །འབྲིང་ནི་འཁོར་ལོ་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཐོབ་བོ། །རྒྱུད་ནས། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའམ། ཡང་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཐ་མ་ནི་ལྷ་མི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྐྱེའོ། །རབ་ཀྱིས་བདེན་པ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ལྷ་སྐུ་བཟུང་བའི་ཡུལ་ཡིན། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་འཛིན་པའི་སེམས་ཡིན། བཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་དུ་ཤེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པས་བདེན་པ་མཐོང་བའོ། །བརྟན་པའི་ཚད་ནི། རབ་བདེན་པ་མཐོང་། འབྲིང་སྒྱུ་མར་ངེས། །ཐ་མས་མོས་པ་བྱེད། ངོ་བོ་ལྷ། ངེས་ཚིག་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་པའོ། །དབྱེ་བ་ཐ་དད་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཨྠི་། ན་མོ་གུ་རུ། ནད་ཞི་བར་བྱས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནད་སྨ་
1-23-10b
དབབ་པ་ནི། ནད་སྔ་མའི་སྟེང་དུ། དེ་བས་ཀྱང་ཆེ་བ་ཅིག་བསམ་པས་ཞི་སྟེ་འོང་། ནད་ཚར་གཅད་པ་ནི། དང་པོ་ནད་དེ་གང་ནས་བྱུང་། བར་དུ་གང་ན་གནས། ཐ་མ་གར་སོང་དང་། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་བརྟགས་པས་ཞི་སྟེ་འོང་། ནད་ལམ་དུ་ཁྱེར་བ་ནི། ནད་དུ་འཛིན་པ་ཡང་སེམས། ན་བར་བྱེད་པ་ཡང་སེམས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། སེམས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ། སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་དེ། སེམས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གོ་ན་ལྟ་བ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དེ། ནང་དུ་སེམས་ལ་ཤར་ན་རྟོགས་པ། རྟོགས་པའི་དོན་དེ་ལ། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་བསྒོམ་པ། དེ་ལ་མ་ཡེངས་པ་སྤྱོད་པ་ཡིན་གསུང་། དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་སུ། དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། དོན་དངོས་བསྒོམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་བློ་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བློས་བྱས་པ་ཡིན། དོན་དངོས་ནི། སེམས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ། འོད་གསལ་བ་རིག་པའི་ངོ་བོ་དེ། ཆོས་སྐུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་མ་བཅོས་པ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་དེ། དོན་དངོས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དེ། རྟེན་དང་བྲལ་བ། ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ། དཔེས་མཚོན་དུ་མེད་པ། བརྗོད་པའི་ཚིག་གང་གིས་ཀྱང་ཐོག་ཏུ་མི་ཕེབས་པ། རྟོག་གེ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་གིས་ཀྱང་ནི་དེ་མི་ཤེས། །བླ་མའི་བྱིན་བརླབས་སྒོམ་པ་ཡིན། །ཤེས་རབ་མིག་གིས་དེ་མཐོང་འགྱུར། །ཁྱེད་དང་མཐུན་ན་ལེགས། མི་ཁོ་བོའི་འདོད་པ་དེ་ལགས། ཞེས་གསུང་ངོ་།། །།རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གསུམ་ནི། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལས། སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བར་རྟོགས་པར་བྱ། སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་ཡང་། དོན་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ། གཉིས་མེད་སྨྲ་བར་མི་བཏུབ་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ཆོས་གསུམ་ནི། དང་པོ་རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བས་ལུས་སེམས་ཁོང་གློད། བར་དུ་ཐེ་ཚོམ་
1-23-11a
མེད་པར་སོ་མར་གཞག །ཐ་མར་བྱུང་ཚོར་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་ནི། ལྟ་བ་མ་བཅོས་གཉུག་མའི་ཤེས་པ། སྒོམ་པ་མི་རྟོག་པ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ། སྤྱོད་པ་མ་ཞེན་པ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པ་ཐབས་མ་ཡེངས་པ་དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་སོ། །སངས་རྒྱས་དེས་ཏིལ་དང་ཏིལ་མར་བཞིན། དང་སེམས་ཅན་རྒྱུ་གཅིག །སྣང་བ་དང་སེམས་ཐ་དེས་ཆུ་དང་ཆབ་རོམ་བཞིན། མི་དད། གཉུག་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། བྱིས་པས་མི་ཤེས་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་འཁྲུལ། །ཞེས་རྗེ་སྙིང་སྒོམ་གྱིས་ཤེས་རབ་བྱང་ཆུབ་ལ་སྒམ་པོ་དཔལ་གྱི་རི་ལ་གསུངས་པའོ།

双运的证悟是：依次安置于意的境界中仅显现如幻观想而已，但实际上无二故。中等者获得转轮王位。经续中说："获得金刚持或转轮王位。"下等者转生为殊胜天人。上等者见真实的原因是：本尊身是所取境，能生起它的是能取心，通过了知所取能取无二而了悟一切法自性，因而见真实。稳固的标准：上等者见真实，中等者确定如幻，下等者生起信解。本体是本尊，词义是次第生起，分类则各不相同。如是所言。阿替。
顶礼上师。治愈疾病有三种方法：首先是降伏疾病，即在先前疾病之上，观想更大的疾病则会平息。断除疾病是：观察疾病最初从何处生起，中间住于何处，最后往何处去，以及其颜色形状，则会平息。将疾病转为道路是：了知执着为疾病也是心，令人生病的也是心。了知心无生。显现和存在的一切法不存在于心外。若了解心无生则为见解。若此义内在心中生起则为证悟。于证悟义上一心专注为修持。于此不散乱为行为。如是所言。
修习时有以总义方式修持与实义修持。首先是将一切法安置于空性无生，一无所是的心境，这是心所造作的。实义是俱生心、光明觉性本体，即法身；其未经造作、明晰的本体即是实义。如是义理离所依、不偏颇、无法以喻例表示、任何言词皆无法表达、非思辨者的行境。"任何人亦不能知，上师加持即修持，以智慧眼能见彼。若与你相合则善，此乃我之所愿。"如是所言。
应证悟的三法：应证悟从一无所是中显现多样；虽显多样，应证悟实际一无所是；应证悟不二不可言说。
修习的三法：初时远离勤作成就而身心放松，中间无疑
1-23-11a
虑自然安住，最后了知一切生起感受皆无生。
见修行三者：见解为未造作本性心识，修持为无分别平常心识，行为为无执着六识放任，方便不散乱持续忆念。佛与彼如同芝麻和芝麻油，与众生因同一。显现与心与彼如同水与冰，不异。本性真如义，凡夫不知迷惑于精髓义理。此为尊者妙修向智慧菩提于冈波吉祥山所说。


། །།ན་མོ་གུ་རུ། གྲུབ་ཐོབ་བླ་མ་རྣམས་ལ་ནི། །རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གསོལ་བ་འདེབས། །རང་སེམས་མ་བཅོས་ལྷུག་པར་ཞོག །མཆོག་འཛིན་བྱུང་ན་གོལ་བ་ཡིན། །ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་མ་བསྒོམས་ན། །རྣམ་རྟོག་དབང་གིས་འཆིང་ཉེན་ཡོད། །རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྒོམ་པ་གཅེས། །རང་སེམས་གཉུག་མ་བལྟ་འདོད་ན། །རྩོལ་སྒྲུབ་སྤོངས་ལ་རྩ་རླུང་སྒོམས། །རང་སེམས་གློད་ལ་སེམས་ལ་ལྟོས། །ངོས་བཟུང་མེད་པར་གསལ་ན་ཡིན། །བལྟས་ན་མཐོང་ལ་བཞག་ན་བདེ། །གསལ་ལ་ངོས་བཟུང་མེད་པའི་ངང་། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ལ། །དྲན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བཟུང་བར་བྱ། །སྣང་བ་རིག་པའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ། །འགྱུར་མེད་རང་གསལ་ངང་ལ་གནས། །འདི་རས་པའི་གསུང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་འདི་ནི། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་དབོན་པོ་སྤྱན་སྔ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ། །བསོད་ནམས་ལྷུན་གྲུབ་ཟླ་འོད་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོས། རི་བོ་ཤན་ཏིར། བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་སླད་དུ་བགྱིས་པའོ།

顶礼上师。对成就者诸上师，恒常无间而祈请。自心不造作自然安，若生最胜执则偏离。若不如水流般修持，为分别念所缚有危险。无间断持续修持最珍贵。若欲观自心本性，舍弃勤作成就而修脉气。放松自心而观照心，无能所执着而明晰即是。观时见到，安置时安乐。明晰无能所执着的状态中，于如虚空的自性中，以忆念之意持取。显现融入觉性界，不变自明状态中安住。此为惹巴之言。此乃尊者之侄子、佑宁法王索南伦珠达沃嘉参巴桑波于山地圣地为弘扬噶举派教法而作。


 །ཡི་གེ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀུན་དགའ་ཡིན། །


抄写者是谢饶贡嘎。
;


